તાજેતરના વર્ષોમાં, કોરિયન ટેલિવિઝન ડ્રામા, જે લોકપ્રિય રીતે ‘કે-ડ્રામા’ તરીકે ઓળખાય છે, તેણે ભારતીય પ્રેક્ષકોમાં અપાર લોકપ્રિયતા મેળવી છે. ડિજિટલ સ્ટ્રીમિંગ પ્લેટફોર્મ્સના વિસ્તરણ અને વૈશ્વિક મીડિયાના વધતા સંપર્ક સાથે, કોરિયન મનોરંજન ભારતમાં એક મુખ્ય સાંસ્કૃતિક ઘટના બની ગઈ છે. આ વલણ કોરિયન લોકપ્રિય સંસ્કૃતિના વ્યાપક પ્રસારનો એક ભાગ છે, જેને ‘કોરિયન વેવ’ (હાલ્યુ – Hallyu) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. કે-ડ્રામાએ ભારતીય દર્શકોને નવી વાર્તા કહેવાની શૈલી, ફેશનના વલણ અને સાંસ્કૃતિક પરિપ્રેક્ષ્યથી પરિચિત કર્યા છે, પરંતુ વધતો જતો ચાહક વર્ગ કેટલીક સામાજિક અને મનોવૈજ્ઞાનિક અસર પણ લાવે છે. કે-ડ્રામાનો પ્રભાવ ભારતીય યુવાનોમાં જીવનશૈલીમાં ફેરફાર, ગ્રાહક વર્તન અને મનોરંજનની પસંદગીઓમાં જોઈ શકાય છે, પરંતુ તે અવાસ્તવિક અપેક્ષાઓ, સાંસ્કૃતિક નકલ અને અતિશય મીડિયા વપરાશ અંગેની ચિંતાઓ પણ જન્માવે છે.
ભારતમાં કે-ડ્રામા જોનારાઓની સંખ્યામાં ઝડપી વૃદ્ધિ નેટફ્લિક્સ, યુટ્યુબ અને અન્ય OTT પ્લેટફોર્મ્સની સુલભતા સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલી છે. આ પ્લેટફોર્મ્સ કોરિયન શો સબટાઈટલ સાથે અને ક્યારેક ભારતીય ભાષાઓમાં ડબ કરેલ સંસ્કરણો સાથે પ્રદાન કરે છે, જે તેમને વ્યાપક પ્રેક્ષકો સુધી પહોંચાડે છે. કોવિડ-19 રોગચાળા દરમિયાન, જ્યારે લોકોએ ઘરે વધુ સમય પસાર કર્યો, ત્યારે ડિજિટલ સામગ્રીના વપરાશમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો, જેનાથી ભારતમાં કે-ડ્રામાની લોકપ્રિયતા વધુ વેગવંત બની.
ભારતમાં કે-ડ્રામાની લોકપ્રિયતાનો ઉદય
તેમની લોકપ્રિયતામાં ફાળો આપતું બીજું પરિબળ કે-ડ્રામાની વાર્તા કહેવાની શૈલી છે. ઘણી લાંબા સમય સુધી ચાલતી ભારતીય ટેલિવિઝન સિરિયલોથી વિપરીત, મોટાભાગના કે-ડ્રામામાં એપિસોડની સંખ્યા મર્યાદિત હોય છે, સામાન્ય રીતે 12 થી 20 ની વચ્ચે. આ ટૂંકી વાર્તા કહેવાની પદ્ધતિ, ઉચ્ચ પ્રોડક્શન ગુણવત્તા, ભાવનાત્મક ઊંડાણ અને આકર્ષક પાત્રો સાથે મળીને યુવા પ્રેક્ષકોને ખૂબ જ આકર્ષે છે.
ભારતીય ચાહકોમાં સાંસ્કૃતિક અને જીવનશૈલીમાં ફેરફાર
કે-ડ્રામામાં વધતી જતી રુચિને કારણે ઘણા ભારતીય દર્શકો, ખાસ કરીને યુવાનોમાં જીવનશૈલીમાં નોંધપાત્ર ફેરફારો થયા છે. સૌથી વધુ દૃશ્યમાન પ્રભાવોમાંનો એક ફેશન અને કપડાંમાં છે. કોરિયન ડ્રામાના પાત્રો ઘણીવાર સ્ટાઇલિશ છતાં ન્યૂનતમ (minimalist) કપડાં પહેરે છે જેમ કે ઓવરઝાઇઝ્ડ સ્વેટર, ટ્રેન્ચ કોટ્સ, પેસ્ટલ આઉટફિટ્સ અને કો-ઓર્ડિનેટેડ કેઝ્યુઅલ વેર. ઘણા ચાહકો આ શૈલીઓની નકલ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે, જેના કારણે ભારતમાં કોરિયન ફેશન ટ્રેન્ડ્સ લોકપ્રિય બન્યા છે.
બીજો મહત્વનો જીવનશૈલી ફેરફાર સુંદરતા અને ત્વચાની સંભાળ (skincare) ની પદ્ધતિઓમાં જોઈ શકાય છે. કોરિયન ડ્રામા ઘણીવાર કલાકારોને સ્પષ્ટ અને દોષરહિત ત્વચા સાથે રજૂ કરે છે, જેણે “ગ્લાસ સ્કિન” ટ્રેન્ડ તરીકે ઓળખાતી કોરિયન સ્કિનકેર રૂટિનને લોકપ્રિય બનાવી છે. પરિણામે, કોરિયન બ્યુટી પ્રોડક્ટ્સે ભારતમાં લોકપ્રિયતા મેળવી છે, અને ઘણા યુવાન ગ્રાહકો કોરિયન બ્યુટી કલ્ચરથી પ્રેરિત મલ્ટિ-સ્ટેપ સ્કિનકેર રૂટિન અપનાવી રહ્યા છે.
ખોરાકની ટેવો પણ કે-ડ્રામાથી પ્રભાવિત થઈ છે. ઘણા શોમાં વારંવાર કોરિયન વાનગીઓ જેવી કે રામેન (ramen), કિમચી (kimchi) અને કોરિયન ફ્રાઈડ ચિકન દર્શાવવામાં આવે છે, જેણે ભારતીય દર્શકોમાં જિજ્ઞાસા જગાડી છે. આનાથી બેંગલુરુ, મુંબઈ અને દિલ્હી જેવા શહેરોમાં કોરિયન રેસ્ટોરાં અને ફૂડ આઉટલેટ્સમાં વધારો થયો છે. વધુમાં, કોરિયન ઇન્સ્ટન્ટ નૂડલ્સ અને પેકેજ્ડ ફૂડ વસ્તુઓ હવે ભારતીય સુપરમાર્કેટ અને ઓનલાઇન પ્લેટફોર્મ પર વ્યાપકપણે ઉપલબ્ધ છે.
અન્ય એક નોંધપાત્ર જીવનશૈલી ફેરફાર કોરિયન ભાષામાં વધતી જતી રુચિ છે. ઘણા ભારતીય ચાહકો ડ્રામા જોયા પછી મૂળભૂત કોરિયન શબ્દો અને શબ્દસમૂહો શીખવાનું શરૂ કરે છે. ડ્યુઓલિંગો (Duolingo) જેવા ભાષા શીખવાના પ્લેટફોર્મ્સ અનુસાર, 2025 માં વૈશ્વિક સ્તરે તે ટોચની છ સૌથી વધુ શીખતી ભાષાઓમાં સામેલ હતી, જ્યારે ભાષાકીય અને સાંસ્કૃતિક સંસ્થાઓએ કોરિયન મનોરંજનના પ્રભાવને કારણે કોરિયન ભાષાના અભ્યાસક્રમોમાં નોંધણી કરાવતા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓમાં વધારો નોંધાવ્યો છે.
કે-ડ્રામાએ મનોરંજનની પસંદગીને પણ પ્રભાવિત કરી છે. ઘણા દર્શકો હવે લાંબી દૈનિક ટેલિવિઝન સિરિયલને બદલે ટૂંકી, સુઆયોજિત વેબ સિરીઝ પસંદ કરે છે. આ ફેરફાર જોવાની આદતો અને ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની અવધિમાં વ્યાપક પરિવર્તન દર્શાવે છે, ખાસ કરીને યુવા પ્રેક્ષકોમાં જેઓ ઉચ્ચ ગુણવત્તાની વાર્તા કહેવાની પદ્ધતિ અને બિંજ-વોચિંગ (એકસાથે જોવાની) શૈલી પસંદ કરે છે.
આર્થિક અને ગ્રાહક પ્રભાવ
કે-ડ્રામાની લોકપ્રિયતાએ ભારતમાં ગ્રાહક બજારોને પણ પ્રભાવિત કર્યા છે. કોરિયન બ્યુટી બ્રાન્ડ્સ, ફેશન પ્રોડક્ટ્સ અને ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓએ કોરિયન શોમાં દેખાવાને કારણે લોકપ્રિયતા મેળવી છે. ઓનલાઈન શોપિંગ પ્લેટફોર્મ્સ હવે ચાહકોને લક્ષ્ય બનાવીને કોરિયન સ્કિનકેર પ્રોડક્ટ્સ, કોસ્મેટિક્સ અને મર્ચેન્ડાઇઝની વિશાળ શ્રેણી ઓફર કરે છે.
તેવી જ રીતે, કોરિયન ભોજનને ભારતીય શહેરોમાં ઓળખ મળી છે, જે કોરિયન રેસ્ટોરાં અને ફૂડ ચેઇન્સના ઉદભવ તરફ દોરી જાય છે. ચાહકો ઘણીવાર તેમના મનપસંદ ડ્રામામાં જોયેલા રાંધણ અનુભવોને ફરીથી બનાવવાનો પ્રયાસ કરે છે.
આ વલણ ફૂડ ડિલિવરીના આંકડાઓમાં પણ પ્રતિબિંબિત થાય છે. ડિજિટલ મીડિયા પબ્લિકેશન ‘સોશિયલ સમોસા’ દ્વારા ટાંકવામાં આવેલા અહેવાલ મુજબ, જુલાઈ 2025 માં સ્વિગી પર કોરિયન ફૂડના ઓર્ડરમાં વર્ષ-દર-વર્ષ 50% નો વધારો થયો છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, સુરત અને મૈસુર જેવા નાના શહેરોમાં માંગમાં તેનાથી પણ વધુ વૃદ્ધિ જોવા મળી છે, જેમાં સર્ચ ટ્રેન્ડ્સમાં “રામેન” અને “કોરિયન બન” જેવા શબ્દોનું વર્ચસ્વ છે. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે કેવી રીતે મનોરંજન મીડિયા ગ્રાહકોની પસંદગી અને બજારના વલણને આકાર આપી શકે છે.
સામાજિક અને મનોવૈજ્ઞાનિક અસર
કે-ડ્રામાની લોકપ્રિયતાની કેટલીક હકારાત્મક મનોવૈજ્ઞાનિક અસરો છે. આ ડ્રામા ઘણીવાર મિત્રતા, દ્રઢતા, કૌટુંબિક બંધન અને ભાવનાત્મક ઉપચાર જેવી થીમ્સ રજૂ કરે છે. આવી વાર્તાઓ દર્શકોને ભાવનાત્મક આરામ અને પ્રેરણા આપી શકે છે. વધુમાં, કોરિયન સંસ્કૃતિના સંપર્કમાં આવવાથી ભારતીય પ્રેક્ષકોમાં ક્રોસ-સાંસ્કૃતિક જાગૃતિ અને વૈશ્વિક દ્રષ્ટિકોણને પ્રોત્સાહન મળી શકે છે.
જોકે, કે-ડ્રામાના વધતા પ્રભાવ સાથે કેટલીક નકારાત્મક અસરો પણ જોડાયેલી છે. એક મુખ્ય ચિંતા અતિશય બિંજ-વોચિંગ (સતત જોવું) છે. ઘણા દર્શકો એકસાથે અનેક એપિસોડ જોવામાં લાંબો સમય વિતાવે છે, જે ઊંઘની પેટર્ન, શૈક્ષણિક જવાબદારીઓ અથવા કાર્યની ઉત્પાદકતામાં દખલ કરી શકે છે. વપરાશની આ પદ્ધતિ ડિજિટલ વ્યસન અને બિનઆરોગ્યપ્રદ સ્ક્રીન આદતોમાં ફાળો આપી શકે છે.
બીજી ચિંતા સંબંધો અને જીવનશૈલી વિશે અવાસ્તવિક અપેક્ષાઓ વિકસાવવાની છે. કે-ડ્રામા ઘણીવાર આદર્શ રોમેન્ટિક સંબંધો, આકર્ષક જીવનશૈલી અને અત્યંત સફળ પાત્રોનું નિરૂપણ કરે છે. કેટલાક દર્શકો માટે, ખાસ કરીને કિશોરો માટે, આ નિરૂપણ સંબંધો અથવા વ્યક્તિગત સિદ્ધિ માટે અવાસ્તવિક ધોરણ બનાવી શકે છે. જ્યારે વાસ્તવિક જીવન આ અપેક્ષાઓ સાથે મેળ ખાતું નથી, ત્યારે તે અસંતોષ અથવા ભાવનાત્મક હતાશા તરફ દોરી શકે છે.
વધારામાં, કોરિયન સંસ્કૃતિ પ્રત્યેનું વધતું આકર્ષણ ક્યારેક સાંસ્કૃતિક નકલ અથવા ઓળખના સંઘર્ષ તરફ દોરી શકે છે. કેટલાક યુવા દર્શકો કોરિયન ફેશન, ભાષાકીય અભિવ્યક્તિ અથવા જીવનશૈલીની આદતોને એટલી હદે અપનાવે છે કે તેઓ પોતાની સ્થાનિક સાંસ્કૃતિક ઓળખથી દૂર થઈ જાય છે. સાંસ્કૃતિક આદાનપ્રદાન સકારાત્મક હોઈ શકે છે, પરંતુ સાંસ્કૃતિક સમજ વગરની અતિશય નકલ વિદેશી જીવનશૈલીને ઉપરછલ્લી રીતે અપનાવવા તરફ દોરી શકે છે.
બીજો મુદ્દો ઘણા કે-ડ્રામામાં પ્રચલિત સુંદરતાના ધોરણો છે. પાતળા શરીરના પ્રકારો, ગોરી ત્વચા અને યુવાન દેખાવનું વારંવારનું નિરૂપણ દર્શકોની સુંદરતા પ્રત્યેની ધારણાને પ્રભાવિત કરી શકે છે. આવા ચિત્રણ પરોક્ષ રીતે કેટલાક યુવાન પ્રેક્ષકોમાં શરીરની છબી (body image) અંગેની ચિંતામાં ફાળો આપી શકે છે જેઓ કાલ્પનિક પાત્ર સાથે પોતાની સરખામણી કરવાનો પ્રયાસ કરે છે.
તાજેતરમાં નોંધાયેલી એક ભયાનક ઘટના ગાઝિયાબાદનો ટ્રિપલ આત્મહત્યાનો કેસ હતો, જેમાં છોકરીઓ દ્વારા છોડવામાં આવેલી ડાયરી કોરિયા અને કોરિયન સંસ્કૃતિ પ્રત્યેના વળગણ તરફ નિર્દેશ કરતી હતી, જે આ દુખદ અંતમાં પરિણમી હોવાનું માનવામાં આવે છે. તેમના માતાપિતાને પાછળથી પોકેટ ડાયરીમાં આઠ પાનાની સુસાઈડ નોટ મળી આવી હતી, જેમાં તેમની પુત્રીઓએ કોરિયન દરેક વસ્તુ પ્રત્યેનો તેમનો પ્રેમ વર્ણવ્યો હતો અને તેમના માતાપિતા પર તેમના વળગણને દૂર કરવાનો પ્રયાસ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો.
મનોવૈજ્ઞાનિક તરીકેની મારી પોતાની પ્રેક્ટિસમાં, મને એકવાર એવો કિસ્સો જોવા મળ્યો હતો જેણે આ પ્રભાવને અણધારી રીતે રેખાંકિત કર્યો હતો. માદક દ્રવ્યોના વ્યસન સાથે સંઘર્ષ કરી રહેલા એક ક્લાયન્ટે શેર કર્યું હતું કે તેણે લોકપ્રિય કે-ડ્રામામાં જોયા પછી પાતળી અને લાંબી સિગારેટ પીવાનું શરૂ કર્યું હતું જેને તે “એસે લાઈટ્સ” (Esse Lights) કહેતો હતો. તેણે તેનું વર્ણન “કૂલ અને ક્લાસી” તરીકે કર્યું હતું અને અનુભવ્યું હતું કે તેણે પોતાને જોવાની તેની રીત બદલી નાખી છે. આ ઉદાહરણ દર્શાવે છે કે કેવી રીતે મીડિયાના નિરૂપણ વાસ્તવિક જીવનની વર્તણૂક અને પસંદગીને સૂક્ષ્મ રીતે પ્રભાવિત કરી શકે છે.
ભારતમાં કે-ડ્રામાની વધતી જતી લોકપ્રિયતા સાંસ્કૃતિક વલણો અને જીવનશૈલીની પસંદગીને આકાર આપવામાં ડિજિટલ મીડિયાની શક્તિશાળી ભૂમિકાને સમજાવે છે. કોરિયન ડ્રામાએ ભારતીય પ્રેક્ષકોમાં ફેશન, સુંદરતાની પદ્ધતિઓ, ખોરાકની ટેવો, ભાષા શીખવાની પ્રક્રિયા અને મનોરંજનના વપરાશને પ્રભાવિત કર્યો છે. તેઓએ ક્રોસ-સાંસ્કૃતિક જિજ્ઞાસા અને વૈશ્વિક જાગૃતિને પણ પ્રોત્સાહિત કરી છે.
જોકે, આ ઘટના કેટલાક પડકારો પણ રજૂ કરે છે, જેમાં અતિશય સ્ક્રીન ટાઈમ, સંબંધોની અવાસ્તવિક અપેક્ષા અને આદર્શ સુંદરતાના ધોરણનો પ્રભાવ સામેલ છે. વૈશ્વિક મનોરંજન સામગ્રીનો આનંદ માણવો સમૃદ્ધ હોઈ શકે છે, પરંતુ દર્શકો માટે સંતુલિત મીડિયા વપરાશ જાળવવો અને કાલ્પનિક નિરૂપણ અને વાસ્તવિક જીવનના અનુભવ વચ્ચેનો તફાવત વિવેચનાત્મક રીતે સમજવો મહત્વપૂર્ણ છે. અંતે, ભારતમાં કે-ડ્રામાનો પ્રભાવ વૈશ્વિક મીડિયા અને સ્થાનિક સંસ્કૃતિ વચ્ચેના જટિલ આદાનપ્રદાનને દર્શાવે છે. જેમ જેમ આંતરરાષ્ટ્રીય મનોરંજન તેની પહોંચ વિસ્તારવાનું ચાલુ રાખે છે તેમ, પ્રેક્ષકોએ તેમની પોતાની સામાજિક વાસ્તવિકતાઓ પ્રત્યેની સમજ જાળવી રાખીને અને સાંસ્કૃતિક વિવિધતાની કદર કરીને તેની સાથે વિચારપૂર્વક જોડાવું જોઈએ.
સંદર્ભ:
Korean Wave in India: How K-Pop & K-Drama Became Mainstream, BTS to Squid Game Phenomenon
How K-pop, K-drama and ramen are shaping tourism choices in India
The K impact: How Korean culture is shaping a generation – Lifestyle News | The Financial Express
Korean dramas and culture are taking India by storm – The Times of India
(લેખક: મનોવૈજ્ઞાનિક, CAC સભ્ય SIO ઈન્ડિયા)
