અબ્દુર્રશીદ કોઠારી
મોબાઈલ ફોનના આ આધુનિક દોરમાં, મેં કોઈક કારણસર ઘરમાં ફરી એકવાર પેલો જૂનો લેન્ડલાઈન ફોન નંખાવ્યો. જ્યારે મારા નાના દીકરા અહેમદે (Ahmed) ફોનને જોયો અને મેં તેને સમજાવ્યું કે આનાથી વાત કેમ થાય, ત્યારે તેના ચહેરા પર મલકેલી એ નિર્દોષ ખુશી ખરેખર જોવા જેવી હતી!
તે એક અદભુત ઉત્સાહ સાથે મારી પાસેથી સ્વજનોના નંબર મેળવીને ડાયલ કરતો રહ્યો, કલાકો સુધી વાતોમાં પરોવાયેલો રહ્યો. તેને જોઈને એવું લાગતું હતું જાણે પ્લાસ્ટિકના એ સાદા અમથા ડબ્બામાં તેને કોઈ પરમ શાંતિ મળી ગઈ હોય! એવું અનુભવાતું હતું જાણે તે ક્યારનોય આ જ પળની પ્રતીક્ષા કરી રહ્યો હતો. ત્યાં નહોતો સતત ધણધણતી નોટિફિકેશન્સનો ઘોંઘાટ, કે નહોતી પેલી ચમકતી સ્ક્રીનમાં ખોવાઈ જવાની કોઈ લાચારી; ત્યાં તો બસ કેવળ એક અવાજ હતો અને દિલથી દિલને જોડતો એક અનોખો સગાથ હતો.
તેને રમતો જોઈને મને ઊંડો અહેસાસ થયો કે ભલે પ્રગતિ પોતાની જગ્યાએ સાચી, પણ ક્યારેક આપણી આ જૂની-પુરાણી વસ્તુઓમાં એક એવું અણમોલ સાદગીભર્યું પોતાપણું છુપાયેલું હોય છે, જે આ આધુનિકતાના ભપકાદાર અરણ્યમાં ક્યાંક ખોવાઈ ગયું છે. કદાચ એ સાદગીમાં જ સુંદરતાનો અસલી મર્મ છુપાયેલો છે, જેને આપણે ક્યાંક પાછળ છોડી આવ્યા છીએ. વળી, આટલી આયોજનબદ્ધ સગવડો અને ભૌતિક સુખો વચ્ચે ઘેરાયેલા હોવા છતાં, આપણે અંદરથી એટલા જ એકલતાના ઓછાયા હેઠળ જીવતા થઈ ગયા છીએ.
બાળકો જે નાની-નાની અણધારી વાતોમાં ખુશીના ખજાના શોધી લે છે, જે દરેક પળને પૂરેપૂરી પી જાય છે, એ ખુશીઓ કદાચ હવે આપણી નજરે ચડતી નથી. અથવા તો ખુશીઓ આજે પણ એ જ જગ્યાએ અકબંધ પડી છે, બસ આપણી પાસે તેને નિહાળવાની નિરાંત ખોવાઈ ગઈ છે. જિંદગીની આ આંધળી દોટ, જવાબદારીઓનો બોજ અને અગણિત આભાસી આકર્ષણોની વચ્ચે આપણે એ સાદી અને સોહામણી ક્ષણોથી જોજનો દૂર નીકળી આવ્યા છીએ, જેને આપણા બાળકો આજે પણ પૂરા દિલથી અનુભવી જાણે છે.
ક્યારેક અહેમદ જેવા માસૂમ બાળકોને નિહાળીને થાય છે કે, આ દુનિયાને કશુંક શીખવતા પહેલાં આપણે પોતે જ તેમની પાસેથી ફરી એકવાર જીવતા શીખી લેવું જોઈએ. આપણા પોતાના અસ્તિત્વમાં પણ એ ‘બાળપણ’ સદાય ધબકતું રાખવું જોઈએ; જે નાની વાતોમાં હરખાઈ જાય છે, જે કશુંક નવું જોવા માટે સવાલોની ઝડી વરસાવે છે, જે વિસ્મયભરી આંખોથી સૃષ્ટિને જુએ છે, જે કોઈના દુખે વહારે ધાય છે અને દરેક નૂતન અનુભવને હૃદયપૂર્વક આત્મસાત કરે છે.
આપણે આપણા બાળકો માટે સમયની થોડીક ક્ષણો ચોરી લેવી જોઈએ, ખાસ કરીને ત્યારે જ્યારે તેઓ આપણો સાથ ઝંખતા હોય. કારણ કે, આ બાળપણ કોઈની પ્રતીક્ષા નથી કરતું, એ તો બસ વહી જાય છે… અને પાછળ રહી જાય છે માત્ર બદલાતી જતી તસવીરો અને સ્મરણો.
