યુવાની : સુગંધ ફેલાવવાનો સમય, દુર્ગંધમાં ખોવાઈ જવાનો નહીં
માનવ જીવનની સરખામણી જો કોઈ વસ્તુ સાથે કરી શકાય તો તે ફૂલ સાથે કરી શકાય. ફૂલનું સૌંદર્ય આંખોને આકર્ષે છે, પરંતુ તેની સાચી ઓળખ તેની સુગંધ છે. તેવી જ રીતે માણસનું વ્યક્તિત્વ તેની સંપત્તિ, પદ કે પ્રસિદ્ધિથી નહીં, પરંતુ તેના ચારિત્ર્ય, વિચાર અને કર્મોની સુગંધથી ઓળખાય છે. પ્રશ્ન એ નથી કે આપણે કેટલું જીવ્યા; પ્રશ્ન એ છે કે આપણે કેવું જીવ્યા. આપણું જીવન સમાજ માટે સુગંધનું કારણ બન્યું કે દુર્ગંધનું?
આજનો યુવાન એક અનોખા યુગમાં જીવી રહ્યો છે. તેની પાસે માહિતીનો અખૂટ ભંડાર છે, ટેક્નોલોજીની અસીમ શક્તિ છે અને કારકિર્દીની અસંખ્ય તકો છે. છતાં બીજી તરફ તે એકલતા, તણાવ, નશાની લત, મોબાઈલ મેનિયા અને જીવનના હેતુવિહીનપણાની ગંભીર સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યો છે. બહારથી ચમકતો દેખાતો યુવાન અંદરથી ઘણીવાર ખાલીપો અનુભવે છે. સોશિયલ મીડિયામાં હજારો ફોલોઅર્સ હોવા છતાં હૃદયમાં એકલતાનો અંધકાર વસેલો હોય છે.
એકલતા માત્ર એક ભાવના નથી; તે વ્યક્તિના આત્મવિશ્વાસ અને સર્જનાત્મકતાને ધીમે ધીમે ખાઈ જતી સ્થિતિ છે. જ્યારે યુવાન પોતાના પરિવાર, સમાજ અને સકારાત્મક સંગતથી દૂર થઈ જાય છે ત્યારે તે પોતાના અસ્તિત્વનો અર્થ શોધવામાં નિષ્ફળ રહે છે. આ ખાલીપાને ભરવા માટે તે ક્યારેક નશા તરફ વળે છે, તો ક્યારેક મોબાઈલની વર્ચ્યુઅલ દુનિયામાં ખોવાઈ જાય છે. પરંતુ આ બંને રસ્તા તાત્કાલિક રાહત આપે છે, સ્થાયી સુખ નહીં.
નશો એ જીવનની સુગંધને નષ્ટ કરનાર સૌથી ખતરનાક દુર્ગંધ છે. તે માત્ર શરીરને જ નહીં, પરંતુ વિચારશક્તિ, સંબંધો અને ભવિષ્યને પણ ખોખલું બનાવી દે છે. જે યુવાની સમાજને માર્ગદર્શન આપી શકે, તે નશાની ગુલામીમાં પોતાનું અસ્તિત્વ ગુમાવી દે છે. ઇતિહાસમાં કોઈ પણ મહાન વ્યક્તિ નશાના સહારે મહાન બની નથી. મહાનતા હંમેશા સંયમ, શિસ્ત અને આત્મનિયંત્રણમાંથી જન્મે છે.
મોબાઈલ અને સોશિયલ મીડિયા આજના યુગની જરૂરિયાત છે, પરંતુ જ્યારે સાધન માલિક બની જાય ત્યારે સમસ્યા સર્જાય છે. આજે ઘણા યુવાનોનો દિવસ મોબાઈલથી શરૂ થાય છે અને મોબાઈલ પર જ પૂર્ણ થાય છે. કલાકો સુધી રીલ્સ, શોર્ટ વીડિયો અને બિનજરૂરી સામગ્રી જોવામાં જીવનનો અમૂલ્ય સમય વેડફાઈ જાય છે. સમયની આ બરબાદી માત્ર વ્યક્તિગત નુકસાન નથી; તે સમાજની સર્જનાત્મક શક્તિનો પણ વ્યય છે.
યુવાની એ માત્ર ઉંમરનું નામ નથી; તે પરિવર્તનની શક્તિનું નામ છે. જ્યારે યુવાન પોતાનું જીવન કોઈ મહાન હેતુ સાથે જોડે છે ત્યારે તેનું જીવન સુગંધિત બનવાનું શરૂ થાય છે. શિક્ષણ, જ્ઞાન, સેવા, સંશોધન, સામાજિક કાર્ય, પર્યાવરણ સંરક્ષણ, ગરીબોની મદદ, નૈતિક જાગૃતિ અને રાષ્ટ્ર નિર્માણ જેવા ક્ષેત્રોમાં યુવાનો પોતાની શક્તિનો ઉપયોગ કરે તો સમગ્ર સમાજનું ચિત્ર બદલાઈ શકે છે.
સમાજની નવરચના કોઈ સરકાર કે સંસ્થા એકલી કરી શકતી નથી. તેના માટે જાગૃત, જવાબદાર અને ચારિત્ર્યવાન યુવાનોની જરૂર પડે છે. જે યુવાન પોતાના સ્વાર્થથી ઉપર ઊઠીને સમાજના દુઃખને પોતાનું દુઃખ માને છે, જે અન્યના આંસુ લૂછવા માટે આગળ આવે છે અને જે અજ્ઞાન સામે જ્ઞાનનો દીવો પ્રગટાવે છે, તે જ સાચા અર્થમાં સુગંધિત જીવન જીવે છે.
ઇસ્લામિક દૃષ્ટિએ પણ યુવાની એક મહાન અમાનત છે. કુરઆન અને હદીસ યુવાનોને પવિત્રતા, સદાચાર, જ્ઞાન અને માનવસેવાની શિક્ષા આપે છે. ઇસ્લામ એવો યુવાન ઈચ્છે છે જે મજબૂત ઈમાન ધરાવતો હોય, ઉચ્ચ ચારિત્ર્ય ધરાવતો હોય અને સમાજમાં ભલાઈ ફેલાવવાનો પ્રયત્ન કરે. જે યુવાન પોતાની શક્તિઓને અલ્લાહની પ્રસન્નતા અને માનવજાતના કલ્યાણ માટે સમર્પિત કરે છે, તેનું જીવન ખરેખર સુગંધિત બની જાય છે.
આજે વિશ્વને એવા યુવાનોની જરૂર છે, જે મોબાઈલના પડદા પાછળ નહીં પરંતુ સમાજના મેદાનમાં દેખાય; જે નશાના ધુમાડામાં નહીં પરંતુ સેવાના પ્રકાશમાં જીવે; જે એકલતાની દીવાલો ઊભી ન કરે પરંતુ પ્રેમ, ભાઈચારા અને માનવતાના પુલ બનાવે.
યાદ રાખો, સુગંધિત જીવનનો અર્થ માત્ર પોતે ખુશ રહેવું નથી. સાચી સુગંધ તો એ છે કે આપણા સંપર્કમાં આવનાર દરેક વ્યક્તિને આપણા વિચારો, શબ્દો અને કાર્યોમાંથી સકારાત્મકતા મળે. ફૂલ થોડા દિવસ માટે મહેકે છે, પરંતુ સદાચાર અને સેવાભાવની સુગંધ પેઢીઓ સુધી જીવંત રહે છે.
આપણે એવો સંકલ્પ કરીએ કે આપણા જીવનની સુગંધ માત્ર આપણા સુધી મર્યાદિત ન રહે, પરંતુ પરિવાર, સમાજ અને રાષ્ટ્રના દરેક ખૂણે પ્રસરે. કારણ કે સાચી સફળતા એ નથી કે આપણે કેટલા ઊંચા પહોંચ્યા, પરંતુ એ છે કે આપણા કારણે કેટલાં જીવન મહેકી ઊઠ્યાં.
